تحول بزرگ رادیوهای ماهواره ای XM و SIRIUS

همه ما دست کم هر روز به رادیو گوش می کنیم، چه در خانه، محل کار، داخل خودرو. سیگنال های فرستنده مرکزی ایستگاه های رادیویی قادرند تا مساحت های وسیعی در حد منطقه ای یا محلی (استان یا شهر) را تحت پوشش خود قرار دهند. چنین پوشش وسیعی ما را یاری می کند تا در حال سکون یا حرکت (مسافرت درون شهری) همچنان بتوانیم امواج را دریافت نموده و به رادیوی خود گوش کنیم.اما حتماً تجربه کرده اید، هنگامی که مسافت های زیادی را طی می کنیم و در واقع از ایستگاه فرستنده فاصله زیادی می گیریم، دیگر قادر به دریافت و شنیدن سیگنال ها، نخواهیم بود. چرا که اغلب سیگنال های رادیویی بردی در حدود ۵۰ تا ۷۰ کیلومتر (شعاع از مبدأ) را در بر می گیرند. بنابراین در مسافت های طولانی که شما از چندین شهر مختلف عبور می کنید، ممکن است هر ساعت مجبور به تغییر موج رادیوی خود باشید، چرا که هر فرستنده رادیویی محلی، تنها محدوده اطراف خود را تحت پوشش قرار می دهد و شما که در حال عبور از آن مناطق هستید، سیگنال ها را با نزدیک شدن به فرستنده، رفته رفته دریافت و با دور شدن از آن به مرور از دست می دهید.

مسلم است که عمل جستجوی پی در پی برای یافتن ایستگاه هایی که مدام تغییر می کنند کار خوشایندی نخواهد بود. حال تصور کنید که ایستگاه رادیویی وجود د اشته باشد که بتواند سیگنال ها را تا مسافت ۳۵۰۰۰ کیلومتر دورتر از منبع (فرستنده) ارسال نماید و شما بتوانید آن را با گیرنده رادیویی اتومبیل خود و با وضوح کامل دریافت کنید. در این حالت می توانید از شهری به شهر دیگر سفر کنید، بدون اینکه نیاز به تغییر ایستگاه رادیویی خود داشته و یا اینکه از قطع شدن سیگنال ها نگرانی داشته باشد.

دو ماهواره رادیویی XM و Sirius (سریوس)، خدمات رادیوی ماهواره ای را که به آن رادیوی دیجیتالی نیز می گویند ارایه می دهند. در چند سال اخیر برخی از کارخانه های بزرگ تولید کننده خودرو، نوعی از این رادیوها را (در هنگام تولید) بر روی خودروی خود نصب و به مشتری ارایه می نمایند. همچنین چندین شرکت تولید کننده لوازم الکترونیکی قابل حمل نیز چند مدل از این رادیوها را به بازار عرضه کرده اند. در ادامه این مطلب تفاوت رادیوهای معمولی با ماهواره ای را برای شما بیان و آنچه را که برای شنیدن رادیوهای ماهواره ای به آن نیاز دارید، عنوان می کنیم.

نمونه ای از یک گیرنده رادیوی ماهواره ای سیریوس

نمونه ای از یک گیرنده رادیوی ماهواره ای سیریوس

شرکت های فعال:

ایده رادیوهای ماهواره ای به بیش از یک دهه پیش باز می گردد. در سال ۱۹۹۲ کمیته ملی ارتباطات آمریکا (FCC) تکه باندی موسوم به «s » با بسامد ۲٫۳GHz (گیگاهرتز) را برای پخش همگانی سراسری ماهواره ای یا سرویس رادیویی دیجیتالی (DARS) اختصاص داد.  پس از آن تنها چهار شرکت نسبت به دریافت مجوز پخش بر روی این باند اقدام کردند که از میان آنها دو شرکت موفق به دریافت پروانه در سال ۱۹۹۷ شدند.

شرکت های CD Radio (هم اکنون به نام رادیوی ماهواره ای سریوس) و شرکت mobile Radio (هم اکنون به نام رادیوی ماهواره ای xm)، هر یک مبلغی در حدود هشتاد میلیون دلار برای کسب مجوز پخش ماهواره ای بر روی باند «s » پرداخت نمودند. سیستم پخش رادیوی ماهواره ای از سه قسمت اصلی به شرح زیر تشکیل یافته است:

  • ماهواره ها
  • ایستگاه های تکرار کننده زمینی
  • گیرنده های  رادیویی

اما نکته جالب در مورد این رادیوها پس از فضای تحت پوشش وسیع آنها، کیفیت صدای بسیار بالای آنها است، به طوری که کیفیت صدای موسیقی دریافتی از آنها برابر با کیفیت صدای یک CD است.

رادیوی ماهواره ای xm 

xm از دو ماهواره مختلف بر روی دو مدار جداگانه جهت پخش استفاده می کند، یکی در طول جغرافیایی ۸۵ درجه غربی و دیگری در طول جغرافیایی ۱۱۵ درجه غربی، اولین ماهواره xm به نام «Rock» در تاریخ ۱۸ مارس ۲۰۰۱ به فضا پرتاب شد و ماهواره دیگر به نام «Roll » نیز به دنبال آن در ۸ می همان سال در مدار قرار گرفت.

رادیوی ماهواره ای xm، همچنین ماهواره ای به نام Hs-702 را به عنوان پشتیبان، بر روی زمین و آماده پرتاب دارد تا در هر صورت و به هر دلیلی اگر یکی از دو ماهواره فعال دچار مشکل شد، آن را جایگزین گرداند.

ایستگاه های کنترل زمینی رادیوی ماهواره ای xm سیگنال ها را به سمت ماهواره ارسال می کنند. ماهواره ها نیز پس از دریافت و تقویت سینگال های برنامه، آنها را به سوی گیرنده های رادیویی زمینی بر می گردانند. گیرنده های رادیویی زمینی نیز، به گونه ای برنامه ریزی شده اند که قادرند، سیگنال های دیجیتالی را دریافت و آنها را رمز گشایی و پخش کنند. به گونه ای که هر گیرنده قادر است همزمان ۱۰۰ کانال رادیویی دیجیتال را رمزگشایی و پخش نماید.

به علاوه این رادیوها می توانند اطلاعات اضافی همچون عنوان آهنگ، نام خواننده، سبک موسیقی و مدت زمان آن را دریافت و برای شنونده به نمایش بگذارند.

از دیگر ویژگی های رادیوهای ماهواره ای منحصر به فرد بودن تراشه های قرار گرفته در داخل هر یک از آنهاست. به طوری که این تراشه های کوچک که بخشی از مدار الکترونیکی گیرنده را شامل می شوند، هر یک با دیگری تفاوت دارند و در حقیقت هر کدام دارای یک رمز مخصوص و غیر تکراری می باشند. از این رو هر مشتری پس از خرید یک گیرنده می بایست به سایت اینترنتی رادیوی ماهواره ای مراجعه و با وارد کردن شماره سریال دستگاه و تکمیل فرم مشخصات در قسمتی که به همین منظور و با عنوان «فعال سازی گیرنده» در نظر گرفته شده است، رادیوی خریداری شده را فعال نماید، در غیر این صورت گیرنده به هیچ وجه قادر به دریافت سیگنال های رادیویی و پخش آنها نخواهد بود. با این کار خریدار یک اشتراک از سایت مربوطه دریافت می دارد و با پرداخت مبلغ ماهیانه ای در حدود ۱۳ دلار قادر است تا در حدود ۱۰۰ کانال رادیویی با برنامه هایی همچون، سرگرمی، موسیقی، اخبار و وضعیت آب و هوا را دریافت کند.

رادیوی ماهواره ای sirius

برخلافXM، ماهواره های سریوس در مدارهایی دورتر از زمین حرکت می کنند، و مدارهای بیضوی شکلی را می پیمایند. همچنین این رادیو دارای سه ماهواره فعال در مدار فضا و یک ماهواره پشتیبان بر روی زمین است. سیستم ماهواره ای سریوس نیز همچون xm عمل می کند و دارای ایستگاه های تکرار کننده زمینی است که این قابلیت به کاربران کمک می کند تا در فضاهای شهری که به علت وجود ساختمان های متعدد و بلند مرتبه، سیگنال های ماهواره ای را دچار انحراف و گسیختگی می نمایند، بتوانند سیگنال ها را از ایستگاه های تکرار کننده زمینی به خوبی دریافت کنند.

گیرنده رادیو ماهواره ای سیستم های XM و سیریوس

گیرنده رادیو ماهواره ای سیستم های XM و سیریوس

گیرنده های رادیویی سریوس نیز از دو بخش اصلی تشکیل شده اند، یکی خود گیرنده و دیگری آنتن آن. وظیفه آنتن دستگاه، گرفتن سیگنال های رادیویی از تکرار کننده های زمینی و یا مستقیم از ماهواره به همراه تقویت و فیلتر کردن این سیگنال ها از امواج اضافی و مزاحم است. سپس این سیگنال ها از آنتن به گیرنده منتقل می شوند. درون قسمت گیرنده دستگاه یک تراشه متشکل از ۸ تراشه کوچک است که وظیفه آن تبدیل سیگنال های ۲٫۳ گیگا هرتزی به فرکانس های پایین تر است.

سریوس همچنین یک تطبیق دهنده مخصوص را نیز برای تبدیل رادیوهای گیرنده معمولی به گیرنده سیگنال های ماهواره ای ارایه می دهد.

جالب آن که تا کنون شرکت های بسیار بزرگ و معروف همچون Sony ، Clarion, Motorola و Pioneer برای ساخت گیرنده های رادیویی ماهواره ای با شرکت های مذکور قرار داد بسته اند. از طرفی شرکت هایی ماند جنرال موتورز و هوندا هر یک قراردادی به مبلغ یکصد میلیون دلار برای نصب گیرنده های رادیویی xm  بر روی اتومبیل های تولیدی خود امضا نموده اند. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به نشانی اینترنتی شرکت های مذکور مراجعه کنید.

این مقاله به نگارش شروین هادی نژاد در شماره ۲۴ ماهنامه دنیای مخابرات و ارتباطات (—–) منتشر شده است.

ترانک دیجیتال TETRA

اگر چه پروژه‌ ۲۵ توانست تا حدود زیادی نیاز کاربران طیف امنیت عمومی و آژانس‌های دولتی خدمات شهری را پوشش دهد ولی در مدت زمان کوتاهی روش‌های پیشرفته‌ دیگری ظهور یافتند. یکی از استاندارد‌های برجسته‌ این روش‌ها در اروپا به نام تترا و جایگزینی برای سیستم‌های قدیمی و آنالوگ می‌باشد. ادامه مطلب

IDEN چیست؟

شبکه یکپارچه دیجیتالی یا به اصطلاح IDEN، فن آوری برای ارتباطات سیار است که بوسیله شرکت موتورولا ایجاد شده و توسعه یافته است و به کاربران اجازه استفاده از یک شبکه رادیویی ترانک و تلفن همراه را به صورت همزمان می دهد. این شبکه بر اساس روش TDMA یا دسترسی چندگانه تقسیم زمانی عمل می کند و از این رو قادر است تا بر روی هر کانال ۲۰ کیلو هرتزی ارتباط همزمان ۳ تا ۶ نفر را در حالت تلفنی و یا ۶ تا ۱۲ نفر را در حالت رادیوی دوطرفه (بیسیم) برقرار نماید. ادامه مطلب

پخش سلولی، سرویس فراموش شده مخابرات

تصور کنید که در هفته آخر لیگ برتر فوتبال ایران، تیم پرسپولیس تهران با فجر سپاسی شیراز در ورزشگاه آزادی و ملوان انزلی با استقلال تهران در ورزشگاه تختی انزلی با یکدیگر مسابقه دارند و قهرمانی پرسپولیس منوط به برنده شدن در این مسابقه و توقف استقلال در شهر انزلی است. شما برای تماشای بازی به ورزشگاه آزادی رفته اید و می‌خواهید به صورت همزمان در جریان نتیجه مسابقه استقلال نیز قرار بگیرید. و یا مثلا تصور کنید که در ترافیک‌های همیشگی تهران، بتوانید با کسانی که در منطقه شما قرار دارند Chat کرده و بدون آنکه از ماشین خود پیاده شوید، آدرس محل خاصی را در همان منطقه سوال کنید. ادامه مطلب

راه حلی برای مسئله پوشش رادیویی درون ساختمان

یکی ازمشکلات رایج شبکه های ارتباط رادیویی خصوصا در فرکانس های ۷۰۰، ۸۰۰ و ۹۰۰ مگاهرتز، تامین پوشش درون سازه ای است، برای مثال مکان هایی همچون زیر زمین ها، درون ساختمان های بتنی، پارکینگ ها، داخل تونل ها و استادیوم های ورزشی. صنایع رادیویی سلولی، اغلب از سیستم های تقویت کننده داخلی و یا زیر زمینی جهت بر طرف کردن این مشکلات بهره می گیرند. ادامه مطلب

پروژه ۲۵ از دید MOTOROLA

شرکت Motorola غول بی رقیب تولید کننده تجهیزات ارتباط رادیویی، یکی از تولید کنندگان تجهیزات مبتنی بر استاندارد P25 که استانداردی بومی ایالات متحده است می باشد. از این رو در این مقاله سعی داریم نگاه موتورولا را به P25 و چگونگی تفسیر آن را برای شما ذکر کنیم. ادامه مطلب

اصطلاحات تلفن همراه

۳G:

مخفف عبارت ۳rd-generation (نسل سوم) می باشد. نسل اول گوشی های تلفن همراه به صورت آنالوگ در اواخر دهه ۸۰ و اوائل دهه ۹۰ به بازار عرضه شدند. نسل دوم تلفن های همراه، با تکنولوژی دیجیتال از اواخر دهه ۹۰ وارد میدان شدند و اما نسل سوم ادامه مطلب

شبکه دریایی Garmin

شبکه دریایی Garmin مجموعه ای یکپارچه از تجهیزات است که بر پایه Ethernet با یکدیگر فعالیت می کنند. این تجهیزات شامل اجزایی همچون تجهیزات تعیین موقعیت، نقشه های الکترونیکی، رادارهای مسیر یابی، دستگاه های تعیین وضعیت جوی و ناوبری هستند. همه اجزا در این شبکه ضد آب و با یکدیگر کاملا سازگار هستند. ادامه مطلب

HDTV، نسل جدید تلویزیون ها

نام تلویزیون های موسوم به HDTV برای نخستین بار از سال ۱۹۹۸ در بازار ها رواج یافت. امروزه نخستین چیزهایی که با شنیدن نام این نوع تلویزیون ها تداعی می شود، تصویری با وضوح و شفافیت بسیار بالا و صدایی فراگیر و دیجیتالی است. در این مقاله سعی داریم تا ضمن معرفی HDTV به صور مختصر، تفاوت های این سیستم را نسبت به تلویزیون های رایج آنالوگ مشخص نماییم. ادامه مطلب