رادیوهای “FRS” سرویس رادیویی خانوادگی

 رادیوهای FRS یا Family Radio Service نوعی از رادیوهای دستی “ارتباط دو طرفه” هستند. همه ما اسباب‌ بازی‌هایی به نام “تاکی واکی” را به یاد داریم. این دستگاه‌ها که به صورت جفت بودند، دارای یک بسامد تخصیص یافته از باند FM و با توان خروجی حداقل بودند که معمولا وسیله بازی کودکان قرار داشتند. یکی از سرویس هایی که کمیته ملی ارتباطات جهت فعالیت های روزانه به عموم مردم واگذار نموده است سرویس های خانوادگی است. این دو سرویس از جمله سرویس های کم نظیری می باشند که دارای رادیوهای مختص خود هستند. این رادیوها که به نام همین سرویس ها نامیده می شوند اکثرا توسط عموم مردم جهت انجام کارهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرند.

از آنجایی که فرکانس اختصاص یافته به این سرویس ها مشخص می باشد سازندگان این رادیوها در هنگام ساخت، فرکانس مورد نظر را بر روی دستگاه تنظیم و همچنین توان خروجی آن را نیز معیین می نمایند که بر خلاف رادیوهای حرفه ای در هنگام استفاده قابل تغییر نمی باشند.

امروزه می‌توان رادیوهای FRS را نسل پیشرفته‌تر همان اسباب‌ بازی‌ها دانست که توسط کاربران غیر حرفه‌ای مورد استفاده واقع می‌گیرند. گرچه امروزه این دستگاه‌های ارتباطی در انواع مختلفی تولید و عرضه می‌گردند ولی همگی دارای ویژگی‌های مشترکی می‌باشند که در زیر برخی از آنها را برای آشنایی بیشتر از نظر می‌گذرانیم:

بسامد  FRS

اولین و اساسی‌ترین مطلب بسامد  تخصیص یافته برای این رادیوها است، در کل می‌توان FRS ها را برحسب بسامد به دو دسته آمریکایی و اروپایی تقسیم‌ کرد. در اکثر دستگاه‌های اروپایی تعداد کانال‌ها ۸ و تعداد کدها ۳۸ هست. این در حالی است که دستگاه‌های آمریکایی دارای ۱۴ کانال و بین ۳۸ الی ۹۹ کد کاهش تداخل برای هر کانال هستند.

در جدول زیر فهرست کانال‌های هر دو دسته FRS و PMR446 همراه بسامد آمده است:

جدول شماره کانال و بسامد های PMR446 اروپایی

جدول شماره کانال و بسامد های PMR446 اروپایی

جدول شماره کانال و بسامد های FRS و GMRS آمریکای شمالی

جدول شماره کانال و بسامد های FRS و GMRS آمریکای شمالی

تا  اینجا به این نتیجه رسید یم که تمامی سازنده گان رادیوهای این سرویس جهت ارائه  محصول خود ملزم به رعایت استاندارد هایی از جمله تنظیم  دقیق  فرکانس های فوق برای هر یک از کانال ها از طرف کمیسیون ملی ارتباطات هستند و حتما می دانید که هر گاه دو رادیو دوطرفه در محدوده برد یکدیگر قرار بگیرند و در صورتیکه بر روی یک فرکانس مشابه عمل ارسال و دریافت را انجام دهند با یکدیگر تداخل می نمایند و می توانند با یکدیگر نیز  ارتباط  بر قرار نمایند. این موضوع هم دارای معایبی و  هم  دارای محاسنی است که در ادامه به آن می پردازم.

مزیت: فرض کنید شما با دوستانتان و یا خانواده به یک سفر یا گردش تفریحی به طبیعت رفته اید و برای حفظ ارتباط بین خود و بقیه  دوستان از یک یا چند جفت  رادیو خانوادگی استفاده می کنید در حین گردش از محل اصلی دور می شوید و ناگهان مشکلی برای شما پیش می آید که قادر به بازگشت به محل اولیه و اطلاع به دوستان برای کمک نیستید. (افتادن در چاله و یا شکستن پا و …) در این حالت در صورتیکه شما در برد پوششی رادیو خانواده یا دوستان قرار گرفته باشید و همچنین کانال فرکانسی آنها را بدانید می توانید با آنها ارتباط بر قرار کرده و آنها را از وقوع حادثه مطلع نمایید تا به کمک شما بیایند. کاربران این گونه رادیو ها همواره خاطرات زیادی از کاربرد مفید و به موقع این دستگاه ها در شرایط  مختلف بیان می کنند.

 و اما عیب آن: حال فرض کنید که در یک محیط شهری می خواهید بوسیله این رادیو ها با خانواده یا دوستانتان برای انجام کارهایی (خرید یا گردش و …) ارتباط داشته باشید. شما بر روی یکی از کانال ها با آنها به مکالمه می پردازید ولی شخص ثالثی که از این نوع رادیوها را در اختیار دارد و در برد رادیو شما یا دوست شما و یا هردو قرار گرفته است و نیز فرکانس کانالی مشابه دستگاه شما بر روی رادیو او نیز تنظیم شده است می تواند به طور کامل مکالمات رد و بدل شده شما را بشنود و یا حتی با شما به مکالمه پرداخته و ایجاد مزاحمت نماید. این حالت به اصطلاح تداخل نامیده می شود.

اما راه حل این مشکل چیست؟

 باید بدانید که امروزه اکثر سازندگان برای رفع این دست مشکلات راه هایی را پیش بینی نموده اند. از جمله:

رمز گذاری: در این حالت مکالمات هر دو طرف رمزگذاری شده و شخص سوم قادر به شنیدن مکالمات نیست در حالی که این روش بیشتر در بین کاربری های حرفه ای از رادیو ها ی دو طرفه کاربرد دارد ولی شرکت کنوود  بیشتر رادیو های خانوادگی خود را به این سیستم مجهز نموده است.

استفاده از کدهای کاهش تداخل: این کدها ریز فرکانس هایی در حد کیلوهرتز می باشند که رقم سمت راست بعد از اعشار فرکانس اصلی کانال ها را دچار تغییر می نماید. تعداد این کدها معمولا  ۳۸ عدد برای هر کانال در نظر گرفته می شوند و می توانند احتمال بوجود آمدن تداخل را تا حد چشم گیری کاهش دهند. بطوریکه برای ایجاد امکان شنود و مکالمه می بایست همه موارد زیر بر قرار باشند:

۱- هر دو رادیو در برد پوششی یکدیگر قرار داشته باشند.

۲- هر دو رادیو بر روی فرکانس کانالی یکسان تنظیم شده باشند.

۳- هر دو رادیو بر روی کد کانالی یکسانی تنظیم شده باشند.

در صورت عدم برقراری هر یک از سه شرط فوق امکان ایجاد تداخل وجود ندارد. جدول کدهای کاهش تداخل استاندارد برای رادیو های خانوادگی را مشاهده می نمایید.

کدهای کاهش تداخل:

با توجه به این امر که بسامد‌های رادیویی برای تمام دستگاه‌های FRS استاندارد مشابه است، بدون شک، ایجاد تداخل کانالی و یا شنود مکالمات در محدوده خاص بسیار محتمل است، از این رو سازندگان جهت جلوگیری از امکان تداخل مکالمات و تاحدی ممانعت از شنود توسط دیگران، اقدام به ایجاد کد برای هر کانال نموده‌اند، این کدها چیزی نیست جز ریز بسامد‌های مختلف در حد (hz) که رقم سمت راست اعشار بسامد کانال‌ها را (جدول کانال‌ها) تغییر داده و در نهایت مانع از شنود و تداخل تا حد زیادی می‌گردد.

در جدول زیر ریز بسامد‌های مختص کدهای استاندارد از ۱ لی ۳۸ آمده است، کاربر می‌تواند روی هر کانال یک کد خاص را تنظیم نماید. برای مثال کانال ۱۲ کد ۳۲ در این صورت تنها دستگاه‌هایی قادر به دریافت مکالمات ارسالی از رادیوی کاربر را دارند که اولا در محدوده برد دستگاه کاربر بوده و ثانیا امکان تنظیم بر روی کد و کانالی مشابه دستگاه کاربر را داشته باشند. بنابراین با یک حساب ساده ریاضی در می‌یابیم که این کدها احتمال تداخل را از مثلا ۱۴/۱ (برای دستگاه بدون کد) تا ۵۳۲=۳۸×۱۴ ، ۵۳۲/۱ (برای دستگاه ۱۴، ۳۸) کاهش خواهند داد که رقم چشم‌گیری است.

 

جدول بسامد های هرتزی کدهای کاهش تداخل آنالوگ PL

جدول بسامد های هرتزی کدهای کاهش تداخل آنالوگ PL

 

 توان خروجی: مشخصه دیگری از FRS ها توان خروجی آنها است که معمولا بین ۱ الی ۲/۱ وات متغیر است.

مقدار برد: این رادیو ها در محیط شهری بردی بین ۵۰۰  تا ۹۰۰  متر و در محیط باز ( دشت و صحرا) بردی برابر با ۱ الی ۲ کیلومتر دارند.

لازم به ذکر است که میزان برد وابستگی شدیدی به محیط استفاده از دستگاه دارد.

امکانات اضافی

علاوه بر موارد یاد شده هر سازنده امکاناتی را در محصولات خود به طور مختلف ارائه می‌دهد که از آن جمله عبارتند از:

اسکن یا جستجوی کانال ها:

جستجو بین کانال ها و  کد ها  جهت  تعیین کانال های مشغول و کانال های آزاد.  بدین شکل که رادیو تک تک کانال ها و کدها را به ترتیب و به طور متوالی از نظر مشغول یا آزاد بودن بررسی می نماید و در صورت یافتن  کانال مشغول بر روی آن توقف نموده و صدای مکالمات را پخش می نماید.

 سیستم Vox

سیستم فوق یک سیستم  فعال سازی صوتی می باشد که به شما کمک می کند تا بدون فشردن کلید (PTT) (کلیدی که در هنگام ارسال مکالمه باید فشرده و نگه داشته شود) و تنها با شروع به صحبت  عمل ارسال  را انجام دهید بدین  شکل که میکروفون حساس داخلی یا خارجی دستگاه تنها با صدای شما فعال شده و کار  کلید فوق را انجام می دهد.

باطری های قابل شارژ:

 اکثر این  رادیوها از چند عدد باطری سایز قلمی و یا نیم قلمی استفاده می کنند که در گاهی موارد ممکن است قابلیت شارژ داخلی (شارژ باطری ها بدون خارج کردن از رادیو و تنها با قرار دادن رادیو داخل دستگاه شارژر) داشته باشند.  بیشتر رادیوهای شرکت موتورولا از این گونه اند.

  تن های مختلف:

  از جمله این تن ها که زنگ های  کوتاه  می باشند می توان به تن دریافت پیام (اندکی قبل از رسیدن  پیام به رادیو شما پخش می شود) و یا تن هشدار و یا تن خاتمه پیام (در زمان رها کردن کلید ارسال پیام از طرف مقابل جهت اعلام آمادگی برای دریافت پاسخ از طرف وی ارسال می گردد) اشاره نمود.

  کانال اطلاعات آب و هوا:

 تعداد این کانال ها ۷ عدد می باشد و بطور یکطرفه (فقط دریافت) اطلاعات مختلف مربوط به شرایط جوی را در طول شبانه روز (در ایالات متحده و کانادا) در اختیار کاربران قرار می دهند. گفتنی است برخی تولیدات شرکت موتورولا از جمله این  و این  دارای این مزیت هستند. در زیر جدول فرکانس های این  کانال ها آمده است در ضمن جهت مطالعه اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانید به این سایت مراجعه نمایید.

جدول بسامد کانال های اطلاع رسانی و هشدار وضعیت جوی در آمریکای شمالی

جدول بسامد کانال های اطلاع رسانی و هشدار وضعیت جوی در آمریکای شمالی

 چه کسانی از رادیوهای خانوادگی استفاده می کنند؟

این رادیو ها در محیط شهری بردی بین ۵۰۰  تا ۹۰۰  متر و در محیط باز (دشت و صحرا) بردی برابر با ۱ الی ۲ کیلومتر دارند، با توجه به این موضوع اکثر کاربران این تجهیزات را گروه های زیر تشکیل می دهند:

 گروه های نو جوانان و جوانان/ گروه های ورزشی: اسکی و کوهنوردی و…/ تفریح و سرگرمی افراد خانواده در گردش یا سفر و یا خرید/ گروه های گردشگری/ کارکنان هتل ها /   پرسنل بیمارستان ها / کار گاه های ساختمان و گروه های نقشه برداری/ نگهبانان و پرسنل کارخانه ها و بسیاری مواردی از این قبیل که نیاز به یک ارتباط لحظه ای و سریع دارند.

   آیا فقط می توان همزمان۲ به ۲ با یکدیگر در ارتباط بود؟

 خیر/ تعداد رادیوها می تواند تا بی نهایت گسترش یابد و همه می توانند باهم در ارتباط باشند. هر نوع رادیو خانوادگی با هر مارک و مدل می تواند دیگر رادیوهای خانوادگی از نوع استاندارد را نیز دریافت نماید.

 موارد کاربرد FRS ها:

 رادیوهای FRS برای موارد زیر مطلوب هستند: کارکنان هتل‌ها، شرکت‌ها و فروشگاه‌های زنجیره‌ای، نگهبانان کارخانجات و کارگاه‌های ساختمانی و صنعتی، پرسنل بیمارستان‌ها، گروه‌های اردویی، ورزشی و کوهنوردی و سرگرمی و تفریح افراد خانواده در پیک نیک.

این مقاله به نگارش شروین هادی نژاد در شماره ۸ ماهنامه دنیای مخابرات و ارتباطات (—–) منتشر شده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 × 5 =